Dzień 9 (06.04) — Nara, jelenie i Kioto nocą 🦌⛩️

Plan dzisiaj: Nara i muzeum Nintendo. A potem coś się wymyśli – już w Kioto. Zaczynamy od Nara – pociągiem pół godzinki od Osaki.

🦌 Nara — jelenie, sakura i starożytna stolica

Nara (奈良) — pierwsza stała stolica Japonii przez zaledwie 74 lata (710–784), zanim cesarz przeniósł dwór do Kioto. Zostawił po sobie Nara-koen — park z kompleksem świątynnym i ok. 1300 wolno żyjącymi jeleniami sika, uznawanymi za „niebiańskich posłańców” bóstwa Kasuga.

Przy wyjściu ze stacji JR wita nas ikoniczny autobus Nara Kōtsū:

Autobus turystyczny Nara Kōtsū z napisem Welcome to NARA i grafiką anime — dziewczyna karmiąca jelenie sika, stacja JR Nara w tle — Autobus 奈良交通 (Nara Kōtsū) w grafice anime. Można takim jechać, lub iść na piechotę 2 km. Oczywiście idziemy.

W miasteczku niska zabudowa. Okolica stacji — Super Hotel, Tatoo Station z logo Space Invaders, salony pachinko. To tu najwyższe budynki. Tu też zaczyna się Sanjō-dōri.

Sanjō-dōri w Narze — szeroka piesza ulica handlowa prowadząca w kierunku wzgórz — Sanjō-dōri (三条通り) — główna arteria Nary prowadząca wprost na wzgórza z parkiem i świątyniami.

Po drodze mijamy małe świątynie buddyjskie z flagami buddyjskimi w pięciu kolorach i kwitnącą sakurą za murem. I pierwsze jelenie — zanim jeszcze dotrzemy do właściwego parku.

Jeleń sika szuka jedzenia na brukowanym dziedzińcu świątynnym w Narze, wokół opadłe płatki sakury

Trzy jelenie sika przy dwóch dziewczynach w Nara-koen — jelenie interesują się torbą zakupową — Jelenie na dziedzińcu przy świątyni, wśród płatków sakury. Taki widok w Narze jest dosłownie wszędzie — zwierzęta traktują całe miasto jako swoje terytorium. Swoją drogą – płatki sakury jeleniom smakują, wyjadają je z ziemii.

Zbliżenie na głowę jelenia sika — na pysku przylgnął jeden płatek kwiatu wiśni — Jednemu na nosie przylgnął jeden płatek sakury. 🙂

🏯 Kōfuku-ji — świątynia rodu Fujiwara

Kōfuku-ji (興福寺) — jeden z największych kompleksów buddyjskich w Narze, założony w 669 roku jako świątynia rodu Fujiwara. Kompleks wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Chūkondō świątyni Kōfuku-ji w Narze — czerwono-biały pawilon z dachem i złotymi ozdobami shibi — **Chūkondō** (中金堂) — Centralny Złoty Pawilon Kōfuku-ji, odbudowany i otwarty w 2018 roku. Na szczycie dachu złote *shibi* (鴟尾) — ozdoby w kształcie rybich ogonów.

Nanendō — Południowy Oktagonalny Pawilon Kōfuku-ji — **Nanendō** (南円堂) — ośmiokątny pawilon, ważny punkt pielgrzymkowy szlaku Saigoku Kannon.

Tablica z sutrą Heiseiban Kannon-san przy latarni w Kōfuku-ji — 「平成観音讃」— Hymn ku czci Kannon ery Heisei. Tekst ułożony przez 陳幹臣, kaligrafia: 今井潤一 (Ryōsetsu), data: 5 kwietnia 1997. Poetycki utwór buddyjski oparty na Sutrze Lotosu.

Brązowa latarnia tōrō przy Nanendō w Kōfuku-ji — Brązowa latarnia (*tōrō*) przy Nanendō — na korpusie imię fundatora i sutra.

Jelenie sika na trawie przy Kōfuku-ji z turystami w tle — Latarnia kamienna przy Nanendō. Za nią — wejście na dziedziniec Kōfuku-ji.

🦌 Nara-koen

Nara-koen (奈良公園) to ponad 500 hektarów parku otaczającego kompleks świątyń — i dom dla ok. 1300 wolno żyjących jeleni, którym od stuleci nikt nie przeszkadza.

Kamil kuca obok jelenia sika i głaszcze go po głowie w Nara-koen — Bliski kontakt z mieszkańcem Nary — jeleń siedzi spokojnie i pozwala się pogłaskać. Warunek: brak jedzenia w rękach, spokojne ruchy.

Trzy jelenie sika odpoczywające wśród drzew w Nara-koen — Chwila przerwy od turystów — jelenie odpoczywają w cieniu drzew.

Zbliżenie na głowę młodego jelenia sika z krótkimi kiełkującymi porożami

Portret jelenia sika z boku patrzącego w obiektyw — Młody samiec z dopiero kiełkującym, aksamitnym porożem — jelenie zrzucają poroże zimą, które to potem odrasta na wiosnę.

Stąd ruszamy do muzeum Nintendo w Uji – pociągiem jakieś 30 minut dalej, już w Kioto.

🎮 Nintendo Museum w Uji — próba nieudana

Uji (宇治) to miasto słynące z herbaty matcha i, od 2024 roku, z Nintendo Museum.

Do muzeum nie weszliśmy. Żeby kupić bilet, trzeba:

Zarejestrować konto Nintendo
Podać pełne dane osobowe — imię, nazwisko, adres, numer telefonu
Zrobić to osobno dla każdego gościa
To wszystko daje jedynie szansę na zakup biletu — dopiero jeśli zostaniesz wylosowany, będziesz miał odblokowaną możliwość zakupu biletu

Przed wejściem do budynku stoją wartownicy i wpuszczają tylko tych szczęśliwców, którzy bilety mają. A ponieważ cała ta procedura była dla nas niespodzianką, nic tu po nas… Za Uji to urocze miejsce – zrobiliśmy kilka ładnych fotek.

Tradycyjny japoński dom w Uji z sosną niwa i dachem kawara

Japoński dom z kutą bramą i sosnami bonsai w Uji — Typowy dom w Uji — dach kawara, starannie przycięta sosna niwa-matsu i bambusowe okiennice sudare zamiast rolet. Zaniedbane drzewo przy domu to w Japonii sygnał społeczny — tu wszystko zadbane.

Kanał w Uji z kwitnącą sakurą nad wodą — Kanał przez centrum Uji obsadzony sakurami w pełnym rozkwicie — płatki lecą na wodę. Hanami bez tłoku.

Mechaniczny parking piętrowy w Uji na tle sakury — Japoński parking piętrowy — mechaniczny system przesuwający auta jak tetrisowe klocki. Na tle sakury wygląda szczególnie surrealistycznie.

Kamil przy kanale na tle kwitnącej sakury w Uji — Autor przy kanale w Uji — Nintendo odmówiło, ale sakura nie zawiodła.

Dalej ruszamy do Fushimi Inari, pociągiem jakieś 20 minut.

⛩️ Fushimi Inari — 10 000 torii

Fushimi Inari-taisha (伏見稲荷大社) — główna świątynia Inari w Japonii. Bóstwo ryżu, lisów, urodzaju i pomyślności w biznesie. Na zboczach góry Inariyama rozciąga się sieć szlaków z ponad 10 000 czerwonych torii — każda ufundowana przez prywatnego darczyńcę lub firmę.

Przybyliśmy tu wieczorem, już po 18. Powoli się robiło ciemno, to miejsce musi być absolutnie magiczne w środku nocy, gdy nie ma tam innych turystów i oświetlane jedynie przez z rzadka stojące latarnie. Ale i tak było warto!

Posąg lisa kitsune przy wejściu do Fushimi Inari na tle kwitnącej sakury — Posąg lisa (*kitsune*) — posłańca bóstwa Inari — przy bocznej kapliczce. Trzyma w pysku klejnot (*tamagushi*). Pierwsze skojarzenie to to, że złowił kiełbasę i z nią ucieka. W tle kwitnąca sakura i czerwone bannery z napisem 稲荷祭 (Festiwal Inari).

Pierwsza wielka torii przy wejściu do Fushimi Inari z tłumem turystów — Pierwsza wielka *torii* na alei prowadzącej do świątyni. Tłum turystów pod czerwonymi bannerami 稲荷祭. Za nią — kolejna brama i kolejna.

Wielka torii z Rōmonem w tle przy Fushimi Inari — Druga wielka torii z widokiem na **Rōmon** (楼門) — dwupiętrową Bramę Wieżową wybudowaną przez Toyotomi Hideyoshi w 1589 roku.

Rōmon — Brama Wieżowa Fushimi Inari z posągami lisów na schodach — **Rōmon** z bliska — bogato zdobiona czerwono-złota brama z tablicą 伏見稲荷大社. Po bokach schodów posągi lisów-kitsune w czerwonych chustach (*yodarekake*).

Wnętrze hali modlitewnej Fushimi Inari z lampionami i ozdobami shide — Wewnętrzna hala modlitewna z wiszącymi lampionami (*tsuridōrō*) i papierowymi ozdobami *shide*. Bambusowe zasłony *sudare* osłaniają wnętrze sanktuarium.

Tablica darczyńców Fushimi Inari z kwotami datków — Tablica z imionami darczyńców stowarzyszenia wspierającego Fushimi Inari (伏見稲荷大社奉賛会). Kwoty: 金壱百萬圓 = 1 000 000 jenów, 金五拾萬圓 = 500 000 jenów. Każda torii na szlaku to też czyjś datek.

Honden Fushimi Inari — główna hala kultu z liną shimenawa i rzeźbami kogutów — **Honden** — główna hala kultu. Gruba lina *shimenawa* ze zwisającymi *shide*, rzeźbione koguty w szczycie (kogut jest świętym ptakiem Inari).

Torii z posągami lisów kitsune na postumentach przy Fushimi Inari — Torii z kamiennymi lisami-kitsune na postumentach po obu stronach — wartownicy przy wejściu na szlak. Czerwone chusty symbolizują przynależność do Inari.

Kamienny posąg lisa kitsune z bliska przy torii Fushimi Inari — Kamienny kitsune z bliska, w pysku trzyma klejnot. W tle czerwony filar torii.

Pawilon białego konia shinme przy Fushimi Inari — Pawilon **Shinme-sha** (神馬舎) z figurą białego konia — świętego posłańca bogów. Nad wejściem tabliczka 神馬. Przed budynkiem skrzynka na ofiary.

Senbon Torii — tunel tysiąca bram

Pawilon świątynny przy wejściu na szlak Fushimi Inari z tablicą o shinme — Pomarańczowy pawilon świątynny z latarnią wotywną (献燈) przy wejściu na górny szlak. Tablica z napisem 神馬 informuje o miejscu przebywania świętego konia.

Tunel Senbon Torii — tysiąc pomarańczowych bram w Fushimi Inari — **Senbon Torii** (千本鳥居) — tunel z tysiącami bram. Pomarańczowe torii ustawione jedna za drugą, turyści spacerują w cieniu bram. Z lewej tradycyjna latarnia.

Ciąg torii na zboczu góry Inari otoczony zielenią — Torii na zboczu góry Inari — widoczne od zewnątrz, wijące się w górę przez las. Czarne daszki charakterystyczne dla starszych, wyżej położonych bram.

Kamil pozuje wewnątrz tunelu torii Fushimi Inari z inskrypcjami na słupach — Autor w tunelu torii — na słupach widoczne inskrypcje z datami i nazwiskami fundatorów.

Wejście do tunelu torii z tablicą 稲荷大神 i schodami w górę — Wejście do kolejnego odcinka z tablicą **稲荷大神** (Inari Ōkami) i kamieniami *shimenawa*. Schody w górę — im wyżej, tym mniej ludzi.

Młode dziki lub jelenie wśród drzew przy szlaku Fushimi Inari — Na górnym odcinku szlaku trafia się też dziką przyrodę — wśród cedrów młode dziki (*inoshishi*). Góra Inariyama to teren leśny, nie tylko turystyczny.

Skupisko kapliczek otsuka z torii, latarniami i tabliczkami wotywymi — Strefa prywatnych kapliczek (*otsuka*) — kamienne i drewniane torii, latarnie, tabliczki wotywne, napis 稲荷大神. Każda kapliczka to prywatne miejsce kultu, sponsorowane przez indywidualnych wiernych lub firmy.

Kamienne schody przez tunel starych torii na wyższym odcinku szlaku — Wyższy odcinek szlaku — starsze torii z łuszczącą się farbą, kamienne schody. Tu już niewielu turystów.

Mała kapliczka otsuka z niebieską kurtyną i miniaturowymi torii — Mała kapliczka z niebieską kurtyną (*noren*) i miniaturowymi torii wotywymi. Sznur z dzwonkiem do modlitwy, bambusowy las w tle. Im wyżej na górze, tym bardziej intymne i spokojne miejsca kultu.

Kamienne schody z omszałymi latarniami przy bocznych kaplicz Fushimi Inari — Boczna ścieżka z omszałymi kamiennymi latarniami i małymi drewnianymi kapliczkami (*hokora*). Stara roślinność i omszałe kamienie — ta część szlaku pamięta kilkaset lat.

Rząd dużych torii z latarniami na kamiennych schodach w górę — Duże pomarańczowe torii z czarnymi daszkami i tradycyjnymi latarniami. Kamienne schody prowadzą w górę.

Kapliczka Mitsu-tama z kamienniymi lisami i miniaturowymi torii — Kapliczka **三ツ玉** (Mitsu-tama) z dwoma kamiennymi kitsune w czerwonych chustach i miniaturowymi torii ofiarowanymi przez wiernych. Karteczki *omikuji* przywiązane do bocznych figurek.

Skupisko stel i miniaturowych torii z napisem 稲荷大神 w bambusowym lesie — Gęste skupisko stel z napisem 稲荷大神 i miniaturowych torii w bambusowym lesie. Strefa *otsuka* — prywatnych miejsc kultu sponsorowanych przez firmy i osoby prywatne z całej Japonii.

Staw przy Fushimi Inari z pomarańczową balustradą i pawilonem — Staw na górnym szlaku z pomarańczowym ogrodzeniem i małym pawilonem świątynnym.

Kapliczka z dwoma kitsune i rzędem miniaturowych torii wotywnych — Ołtarzyk *otsuka* z parą kitsune i rzędem miniaturowych torii — wotywnych darów wiernych. Każde torii ma wygrawerowane 奉納 i imię ofiarodawcy.

Przejście przez torii z stelą 稲荷大神 i figurką lisa w bambusowym lesie — Przejście przez kamienną i drewnianą torii — z lewej stela 稲荷大神 i mała figurka lisa.

Kapliczka pod zadaszeniem z tablicą 天王五郎大神 i skrzynką na ofiary

Kapliczka 白瀧大御神 z czterema lisami kitsune i torii — Setki takich kapliczek można zobaczyć po zejściu z głównego szlaku – każda inna.

Drzewo klonowe z karteczkami omikuji zawieszonymi na gałęziach wiosną — Drzewo klonowe (*momiji*) obsypane karteczkami *omikuji* — losami świątynnymi. Jeśli los jest niekorzystny, zostawia się go na drzewie, żeby nieszczęście zostało w świątyni.

Złota statua Seibo Kannon z dzieckiem na tle kwitnącej sakury — Statua **Seibo Kannon** (聖母観音) — Kannon Matki trzymającej dziecko. Złocona, na tle kwitnącej sakury. Tablice przy postumencie opisują jej funkcję opiekuńczą.

Kamil przy kwitnącej sakurze na tle czerwonego sanktuarium o zmierzchu — Autor pod kwitnącą wiśnią przy sanktuarium.

Rōmon Fushimi Inari o zmierzchu podświetlony lampionami — **Rōmon** o zmierzchu — podświetlony lampionami, detale architektoniczne wyraźnie widoczne: złote medaliony, czerwone i białe pasy, wielowarstwowe łuki (*tokyō*). Budowla z 1589 roku wygląda jak nowa.

🏮 Pontocho — kolacja w sercu Kioto

Po wyjściu z Fushimi Inari wsiadamy w pociąg do centrum Kioto. Przed kolacją — krótki spacer po okolicach.

Przy Shijo-dori czeka oświetlony nocnym światłem Teatr Minamiza — historyczny teatr kabuki z XVII wieku. Elewacja łączy tradycyjny japoński dach z ornamentami art deco.

Teatr Minamiza nocą przy Shijo-dori — **Teatr Minamiza** (南座) — historyczny teatr kabuki przy Shijo-dori, XVII wiek. Odbudowany w 1929 roku. Po lewej restauracja Kikusui działająca od 1916 roku.

Most Shijo nad rzeką Kamo nocą z tarasami kawayuka — Most Shijo (四条大橋) nad rzeką Kamo — wieczorny. Po prawej tarasy *kawayuka* restauracji. Na brzegu grupy ludzi — siedzenie nad Kamo to tradycja kioto stara jak rzeka.

🏮 先斗町 — uliczka Pontocho

Pontocho (先斗町) to wąska uliczka równoległa do rzeki Kamo, od XVII wieku serce kiotoskiej rozrywki i jedna z pięciu hanamachi (花街) — dzielnic gejsz. Trzy metry szerokości, pięćset metrów długości, zero aut i setki latarni.

Wąska uliczka Pontocho z latarniami machiya wieczorem

Latarnia z koi odbijająca się w blacie stolika przy Pontocho — Pontocho wieczorem — drewniane *machiya* po obu stronach, papierowe latarnie, menu na tabliczkach. Ulica ma ok. 3 metrów szerokości i 500 metrów długości. Samochodów brak — fizycznie by się nie zmieściły.

Fasada restauracji Rokubeya przy Pontocho — Wejście do **Rokubeya** (六傅屋) — noren z tuńczykiem, szyld Open.

Kolacja

Unagi don — węgorz grillowany na ryżu — **Unaju** — grillowany węgorz na ryżu w glazurze teriyaki z marynowanym imbirem. Styl Kansai: bez wcześniejszego gotowania na parze — bardziej chrupiąca skórka.

Przegrzebki z uni na gorącej płycie — Edamame, prosty japoński starter.

Edamame z solą i piwo Suntory — Ramen, a na górze pływają warzywa w tempurze. Szczerze, akurat niewypał.

Wejście do restauracji przez korytarz z czerwonymi słupkami i lampionami — Ryż smażony z warzywami i mięsem.

Przegrzebki hotate z uni i galaretką ponzu na gorącej płycie — **Hotate no kaibashira** — przegrzebki na gorącej płycie z kremem z morskich jeżowców (*uni*) i galaretką ponzu. Jedno z tych dań, które trudno opisać słowami.

Po kolacji — kanał Takase i sakura

Pełny stół z udon, unagi don, ryżem smażonym i piwem — Nocny spacer pod kwitnącymi wiśniami — aleja z przechodniami, para z dzieckiem. Kioto wieczorami podświetla sakury specjalnie dla *hanami*. Ostatni tydzień kwitnienia, jeszcze warto.

Nocna sakura podświetlona przy boisku w Kioto — Pięknie ozdobione wejście do restauracji.

Tłoczna uliczka Pontocho po godzinie 21 z latarnią yakisoba

Nocna aleja z kwitnącą sakurą przy rzece Kamo w Kioto

Restauracja nad kanałem Takase z banerem Since 1926 i sakurą — Pontocho po godzinie 21:00.

Sakura nad kanałem Takase-gawa nocą z refleksami świateł — Sakura nad kanałem Takase-gawa — gałęzie pochylają się nad ciemną wodą, złote refleksy latarni na powierzchni. Kanał pochodzi z 1611 roku.

Duże gałęzie sakury nad kanałem nocą z refleksami restauracji — Kanał Takase-gawa nocą — sakura nad wodą, złote refleksy restauracji w nurcie. Widok do zapamiętania.

Restauracja horumon sfotografowana przez gałęzie sakury nocą — Restauracja ホルモン (podroby grillowane) przez gałęzie sakury. Na lampionach menu z daniami.

Dzielnica Kiyamachi wzdłuż kanału nocą z wierzbą płaczącą — Dzielnica **Kiyamachi** (木屋町) wzdłuż kanału — mniej oficjalna niż Pontocho. Szyld Takase-gawa Teppan Dōjō. Po prawej stara wierzba — symbol dzielnicy.

Cukiernia Kouetsu Honten w pasażu — założona ok. 1624 roku — Cukiernia **光悦本店** — szyld głosi założenie w erze Kan’ei (ok. 1624–1643). Prawie 400 lat sprzedawania *wagashi*. Ostatni punkt dnia przed pociągiem do Osaki.

Do Osaki wracamy pociągiem Hankyu i metrem. Dzień 9 za nami.

📍 Dzień 9 trasa: Osaka → Nara (JR Yamatoji Line, 45 min) → Uji/Nintendo (odmowa, brak biletów) → Kioto (JR) → Fushimi Inari (JR Nara Line, 5 min) → Pontocho / Kiyamachi → Osaka (Hankyu + metro)

花鳥風月 · Kachōfūgetsu — Kwiaty, ptaki, wiatr i księżyc.